AstroWORDS  
AstroWORDS - Internetowy Słownik Astronomiczny
    
Promocja
AstroNET - Polski Portal Astronomiczny
...


* * 
panspermia   panspermia

Hipoteza mówiąca, że w przestrzeni kosmicznej znajduje się wiele zarodników bakterii lub innych prostych form życia, oraz że życie na Ziemi powstało z takich przetrwalników, przenoszonych przez meteoryty lub inne ciała niebieskie. >>

* dalsze szczegóły

2005-05-07 22:47:34+02 Karol Langner

Szczegóły (1858/0.43)

*
*

* * 
paralaktyczny, montaż   parallactic mounting

Montaż instrumentu pozwalający jest na wuch w układzie równikowym.

2002-01-29 12:37:41+01 Agata Karska

Szczegóły (775/0.14)

*
*

* * 
parametry orbity   orbital parameters

Keplerowskie parametry orbitalne    Parametry potrzebne by jednoznacznie opisać orbitę, zakładając model dwóch idealnych mas, które oddziałują zgodnie z prawami Newtona i powszechnym prawem ciążenia. >>

* dalsze szczegóły

2005-05-15 10:45:18+02 Karol Langner

Szczegóły (2244/0.52)

*
*

* * 
parsek   parsec

Jednosta odległości równa około 3,26 roku świetlnego. >>

* dalsze szczegóły

2002-01-12 19:29:33+01 Michał Matraszek

Szczegóły (2224/0.40)

*
*

* * 
paskal   pascal

Jednostka ciśnienia w układzie SI, równa jednemu niutonowi na metr kwadratowy.

2002-06-23 03:11:29+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1297/0.24)

*
*

* * 
pasmo absorpcyjne   absorption band

Szereg bardzo bliskich lini absorpcyjnych powstałych w wyniku absorpcji światła przez molekuły. >>

* dalsze szczegóły

2005-01-22 22:48:35+01 Wojciech Lizakowski 2005-04-17 21:30:45+02 Karol Langner

Szczegóły (809/0.18)

*
*

* * 
płaszcz Układu Słonecznego   heliosheath

Sondy Voyager oddalają się od Słońca    Obszar rozpoczynający się szokiem końcowym a kończącym heliopauzą, w nim wiatr słoneczny porusza się z prędkością mniejszą od prędkości dźwięku. >>

* dalsze szczegóły

2003-11-07 22:17:35+01 Anna Marszałek 2005-04-23 21:21:46+02 Karol Langner

Szczegóły (1669/0.34)

*
*

* * 
płaszczyzna supergalaktyczna   supergalactic plane

Struktura w lokalnym Wszechświecie, określona przez płaskie uporządkowanie najbliższych gromad galaktyk. >>

* dalsze szczegóły

2005-04-26 23:37:17+02 Karol Langner

Szczegóły (993/0.23)

*
*

* * 
Pegaz   Pegasus

Pegaz, gwiazdozbiór nieba północnego    Pegaz (łac. Pegasus, dopełniacz Pegasi, skrót Peg) to jesienny gwiazdozbiór nieba pólnocnego (zobacz inne gwiazdozbiory). >>

* dalsze szczegóły
* więcej zdjęć: Gwiazdozbiory

2005-05-11 08:42:42+02 Karol Langner

Szczegóły (1255/0.27)

*
*

* * 
peryastron   periastron

Najniższy punkt orbity ciała niebieskiego orbitującego wokół gwiazdy; jest to przypadek szczególny perycentrum.

2002-06-23 03:12:26+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (953/0.18)

*
*

* * 
perycentrum   periapsis

Punkt eliptycznej orbity ciała niebieskiego najbliższy jego środka przyciagania (środka masy układu). >>

* dalsze szczegóły

2002-06-24 01:32:12+02 Wojciech Lizakowski 2005-03-27 16:41:13+02 Karol Langner

Szczegóły (1471/0.27)

*
*

* * 
perygalaksium   perigalaxion

Najniższy punkt orbity cobiektu wokół jądra galaktyki; jest to przypadek szczególny perycentrum.

2002-06-23 03:13:27+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (888/0.17)

*
*

* * 
perygeum   perigee

Najniższy punkt orbity ciała niebieskiego wokół Ziemi; jest to przypadek szczególny perycentrum.

2002-06-23 03:14:49+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1302/0.24)

*
*

* * 
peryhelium   perihelion

Najniższy punkt orbity ciała niebieskiego wokół Słońca; jest to przypadek szczególny perycentrum.

2002-06-23 03:16:10+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1740/0.32)

*
*

* * 
peryselenium   periselene

Najniższy punkt orbity ciała niebieskiego wokół Księżyca; jest to szczególny przypadek perycentrum.

2002-06-23 03:16:54+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (897/0.17)

*
*

* * 
Pickeringa, metoda   
metoda Pickeringa   Pickering method

Metoda oceny jasności gwiazd zmiennych. >>

* dalsze szczegóły

2002-01-28 20:32:55+01 Agata Karska 2005-04-09 00:54:18+02 Karol Langner

Szczegóły (1139/0.21)

*
*

* * 
pierwiastek chemiczny   chemical element

Substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie atomowej. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-08 23:24:10+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1212/0.24)

*
*

* * 
Pisces   Pisces
Ryby   Fish

Ryby, gwiazdozbiór należący do zodiaku    Ryby (łac. Pisces, dopełniacz Piscium, skrót Psc) to dosć ciemny gwiazdozbiór (zobacz inne gwiazdozbiory) należący do zodiaku. Słońce przebywa na jego tle tego od 19. lutego marca do 20. marca. >>

* dalsze szczegóły
* więcej zdjęć: Gwiazdozbiory

2005-05-14 16:10:41+02 Karol Langner

Szczegóły (1547/0.36)

*
*

* * 
plama słoneczna   sun spot

Słońce pełne plam    Przejaw aktywności słonecznej - obszar w fotosferze Słońca ciemniejszy i chłodniejszy od tła, charakteryzujący się nieregularnym kształtem. >>

* dalsze szczegóły

2002-06-01 21:43:13+02 Marcin Marszałek 2005-04-18 11:22:26+02 Karol Langner

Szczegóły (1858/0.35)

*
*

* * 
planeta   planet

Planeta pozasłoneczna    Masywne ciało niebieskie obiegające gwiazdę, nie produkujące żadnej energii w reakcjach sytnezy jadrowej. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-14 04:39:23+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 11:31:21+02 Karol Langner

Szczegóły (4269/0.80)

*
*

* * 
planetarny system   
system planetarny   planetary system

Układ Słoneczny i układ wokół 47 Ursae Majoris    Układ złożony z szeregu planet obiegających wspólną gwiazdę.

* opis zdjęcia

2004-04-04 02:47:49+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 10:42:15+02 Karol Langner

Szczegóły (1860/0.37)

*
*

* * 
planetarny układ   
system planetarny   planetary system

Układ Słoneczny i układ wokół 47 Ursae Majoris    Układ złożony z szeregu planet obiegających wspólną gwiazdę.

* opis zdjęcia

2004-04-04 02:47:49+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 10:42:15+02 Karol Langner

Szczegóły (1860/0.37)

*
*

* * 
plazma   plasma

Skoncentrowany gaz zjonizowanych cząstek, w którym część lub wszystkie elektrony zewnętrznych powłok atomowych zostały oddzielone od swoich atomów, względnie cząsteczek; często nazywana czwartym stanem skupienia materii. >>

* dalsze szczegóły

2003-06-03 01:21:43+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 11:50:51+02 Karol Langner

Szczegóły (1833/0.37)

*
*

* * 
plutoida   plutoid

2003 UB313    Ciało niebieskie na orbicie wokół Słońca, okrążające je w odległości większej niż Neptun, posiadające wystarczającą masę aby pod wpływem własnej grawitacji znajdowała się w równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty kształt) i nie oczyściła okolic swojej orbity z innych ciał niebieskich. >>

* dalsze szczegóły

2008-06-13 14:03:46+02 Wojtek Rutkowski

Szczegóły (942/0.30)

*
*

* * 
pochodnia fotosferyczna   
fakuła   facule

Jaśniejsze miejsce w fotosferze Słońca, pojawiające się wokół grup plam. >>

* dalsze szczegóły

2002-06-01 21:18:42+02 Marcin Marszałek 2005-04-18 12:03:23+02 Karol Langner

Szczegóły (1424/0.26)

*
*

* * 
pochodnia słoneczna   
fakuła   facule

Jaśniejsze miejsce w fotosferze Słońca, pojawiające się wokół grup plam. >>

* dalsze szczegóły

2002-06-01 21:18:42+02 Marcin Marszałek 2005-04-18 12:03:23+02 Karol Langner

Szczegóły (1424/0.26)

*
*

* * 
podkarzeł   subdwarf

Gwiazda należąca do VI klasy jasności i II populacji ciągu głównego. >>

* dalsze szczegóły

2002-04-09 10:34:31+02 Anna Marszałek 2005-04-18 12:30:07+02 Karol Langner

Szczegóły (798/0.15)

*
*

* * 
podolbrzym   subgiant

Gwiazda należąca do IV klasy jasności - jaśniejsza od gwiazd ciagu głównego ale nie będąca olbrzymem. >>

* dalsze szczegóły

2002-04-09 10:36:18+02 Anna Marszałek 2005-04-18 12:41:24+02 Karol Langner

Szczegóły (1045/0.19)

*
*

* * 
Pogsona, metoda   
metoda Pogsona   Pogson method

Metoda wizualnej oceny jasności gwiazd zmiennych. >>

* dalsze szczegóły

2002-01-28 22:53:08+01 Agata Karska

Szczegóły (978/0.18)

*
*

* * 
południe   noon

Moment kulminacji górnej Słońca. >>

* dalsze szczegóły

2003-02-22 16:56:52+01 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1008/0.20)

*
*

* * 
Południe   South

Strona świata, punkt horyzontu którego azymut wynosi 0o.

2003-02-22 17:01:35+01 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1062/0.21)

*
*

* * 
południk   meridian

Połowa koła wielkiego, będącego przecięciem sfery o wyróżnionej osi przez płaszczyzne przechodzącą przez tę oś.

2003-02-22 16:47:24+01 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1074/0.21)

*
*

* * 
południk lokalny   
południk niebieski   celestial meridian

Południk na sferze niebieskiej przechodzący przez bieguny świata i zenit. >>

* dalsze szczegóły

2003-02-22 16:45:15+01 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 12:45:53+02 Karol Langner

Szczegóły (1730/0.34)

*
*

* * 
południk niebieski   celestial meridian
południk lokalny   

Południk na sferze niebieskiej przechodzący przez bieguny świata i zenit. >>

* dalsze szczegóły

2003-02-22 16:45:15+01 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 12:45:53+02 Karol Langner

Szczegóły (1730/0.34)

*
*

* * 
powiększenie teleskopu   enlargement of telescope

Stosunek odległości ogniskowej danego obiektywu do odległości ogniskowej okularu w tych samych jednostkach.

2002-01-29 12:42:21+01 Agata Karska

Szczegóły (1005/0.18)

*
*

* * 
powłoka ozonowa   
warstwa ozonowa   ozone layer

Warstwa w stratosferze ziemskiej atmosfery o zwiększonej zawartości ozonu, znajdująca się 20-40 km nad powierzchnią i silnie absorbująca słoneczne promieniowanie ultrafioletowe.

2005-04-22 22:22:51+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-23 21:59:42+02 Karol Langner

Szczegóły (885/0.20)

*
*

* * 
pozytron   positron

Antycząstka elektronu, która różni się od niego tylko znakiem ładunku elektrycznego. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-07 01:10:09+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1363/0.27)

*
*

* * 
prędkość radialna   radial velocity

Prędkość obiektu wzdłuż półprostej łączącej go z obserwatorem; razem z prędkością tangencjalną składa sie na prędkosć rzeczywistą. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-26 01:07:06+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 12:54:06+02 Karol Langner

Szczegóły (1177/0.24)

*
*

* * 
prędkość tangencjalna   tangential velocity

Prędkość obietku prostopadła do półprostej łączącej go z obserwatorem; razem z prędkością radialną składa sie na prędkość rzeczywistą. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-26 01:09:14+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 12:56:47+02 Karol Langner

Szczegóły (1706/0.34)

*
*

* * 
prędkość ucieczki galaktyk   recessional velocity

Predkość radialna galaktyk wzgledem Ziemi, spowodowana rozszerzaniem się Wszechświata.

2004-06-06 01:55:44+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (852/0.18)

*
*

* * 
proces adiabatyczny   adiabatic process

Proces, podczas którego układ nie wymienia ciepła z otoczeniem; zmiany adiabatyczne zazwyczaj towarzyszą zmianom temperatury. >>

* dalsze szczegóły

2005-02-07 19:06:01+01 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (921/0.21)

*
*

* * 
promieniowanie gamma   gamma rays

Postać promieniowania elektromagnetycznego o małej długości fali ale przenosząca duże ilości energii. >>

* dalsze szczegóły

2002-10-12 13:59:14+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (2076/0.40)

*
*

* * 
promieniowanie rentgenowskie   X-rays

Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie X, promienie X lub promieniowanie rtg) to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 5 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenwskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. >>

* dalsze szczegóły

2005-06-20 22:40:16+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1479/0.35)

*
*

* * 
promieniwanie x   
promieniowanie rentgenowskie   X-rays

Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie X, promienie X lub promieniowanie rtg) to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 5 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenwskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. >>

* dalsze szczegóły

2005-06-20 22:40:16+02 Wojciech Lizakowski

Szczegóły (1479/0.35)

*
*

* * 
prom kosmiczny   
wahadłowiec   space shuttle

Endeavour kończy misję STS-111    Statek kosmiczny wielokrotnego użytku, składający się z samolotu orbitalnego, rakietowych silników wspomagających, i zewnętrznego zbiornika paliwa (jedyna część wahadłowca nie wykorzystywana ponownie). >>

* dalsze szczegóły

2003-07-16 04:07:24+02 Wojciech Lizakowski 2005-05-14 11:53:35+02 Karol Langner

Szczegóły (2689/0.50)

*
*

* * 
protogwiazda   protostar

Skupisko materii nie będące jeszcze gwiazdą, w którym nie zachodzą reakcje jądrowe i który świeci w wyniku grawitacyjnego kurczenia się. >>

* dalsze szczegóły

2003-05-29 20:19:41+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 13:13:18+02 Karol Langner

Szczegóły (1687/0.34)

*
*

* * 
proton   proton

Cząstka elementarna występująca w jądrach atomowych, o ładunku +1e i masie spoczynkowej 1836,1 me. >>

* dalsze szczegóły

2003-07-07 00:18:44+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 13:17:35+02 Karol Langner

Szczegóły (1179/0.24)

*
*

* * 
protuberancje   protuberations

Słońce obserwowane przez SOHO    Przejaw aktywności słonecznej - obłoki plazmy wyrzucane z chromosfery Słońca w wyniku jej uwięzienia w sysytemie pól magnetycznych chromosfery i koronie. >>

* dalsze szczegóły

2002-06-01 20:44:30+02 Marcin Marszałek 2005-04-18 13:23:15+02 Karol Langner

Szczegóły (2844/0.53)

*
*

* * 
przestrzeń kosmiczna   

Cała przestrzeń Wszechświata poza atmosferą Ziemi; potocznie, obszar w którym odbywają się loty kosmiczne. >>

* dalsze szczegóły

2003-06-03 01:10:06+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 14:09:22+02 Karol Langner

Szczegóły (1238/0.25)

*
*

* * 
przestrzeń międzyplanetarna   

Przestrzeń kosmiczna w obrębie Układu Słonecznego zamknięta orbitą najdalszej planety, czyli Plutonem, a Słońcem, rozciągająca się więc na odległość około 6 miliardów km od Słońca.

2003-06-03 01:11:26+02 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 14:09:48+02 Karol Langner

Szczegóły (1416/0.28)

*
*

* * 
przesunięcie peryhelium   advance of perihelion

Powolna rotacja osi głównej ciała niebieskiego na orbicie w tym samym kierunku, w którym ono się obraca. >>

* dalsze szczegóły

2005-03-02 22:36:21+01 Wojciech Lizakowski 2005-04-20 10:13:48+02 Karol Langner

Szczegóły (770/0.18)

*
*

* * 
przesunięcie widma ku czerwieni   redshift

Przesunięcie widma w stronę fal dłuższych spowodowane wzrostem długości fal w całym widmie promieniowania elektromagnetycznego. >>

* dalsze szczegóły

2002-04-08 10:31:14+02 Anna Marszałek 2005-04-18 14:18:05+02 Karol Langner

Szczegóły (1827/0.34)

*
*

* * 
przyśpieszenie grawitacyjne   gravitational acceleration

Przyśpieszenie obiektu spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym podczas jego swobodnego spadania na powierzchnię masywniejszego ciała. >>

* dalsze szczegóły

2005-01-22 23:30:00+01 Wojciech Lizakowski 2005-04-18 14:23:36+02 Karol Langner

Szczegóły (1602/0.36)

*
*

* * 
Psy Gończe   Hunting Dogs

Psy Gończe i Warkocz Bereniki, gwiazdozbiory nieba północnego    Psy Gończe (łac. Canes Venatici, dopełniacz Canum Venaticorum, skrót CVn) to gwiazdozbiór nieba (zobacz inne gwiazdozbiory). >>

* dalsze szczegóły
* więcej zdjęć: Gwiazdozbiory

2005-03-31 06:59:31+02 Karol Langner

Szczegóły (1217/0.26)

*
*

* * 
pętla koronalna   coronal loop

Pętle koronalne na podstawie danych TRACE    Rodzaj aktywności słonecznej - potężne pętle materii słonecznej, świecącej w promieniach rentgenowskich i w ultrafiolecie, łączące liniami pola magnetycznego Słońca sąsiadujące aktywne magnetycznie regiony korony. >>

* dalsze szczegóły

2002-06-01 20:51:49+02 Marcin Marszałek 2005-04-10 15:01:21+02 Karol Langner

Szczegóły (1856/0.34)

*
*

* * 
Puchar   Cup

Puchar i Kruk, gwiazdozbiory nieba południowego    Puchar (łac. Crater, dopełniacz Crateris, skrót Crt) to gwiazdozbiór nieba południowego (zobacz inne gwiazdozbiory). >>

* dalsze szczegóły
* więcej zdjęć: Gwiazdozbiory

2005-05-11 08:33:28+02 Karol Langner

Szczegóły (1052/0.23)

*
*

* * 
pulsar   pulsar

Pulsar w Mgławicy Krab    Szybko obracająca się gwiazda neutronowa o silnym polu magnetycznym i okresie obrotu od ułamka do kilku sekund. Podczas obrotu emitowany jest bardzo anizotropowo promieniowanie elektromagnetyczne, głównie radiowe. >>

* dalsze szczegóły

2002-03-21 18:59:33+01 Wojtek Rutkowski 2005-04-18 14:25:16+02 Karol Langner

Szczegóły (2436/0.45)

*
*

* * 
punkt Lagrange'a   Lagrange point

Położenie punktów Lagrange    Punkty, w których równoważą się siły odśodkowe i grawitacyjne pochodzące od mas w rozważanym układzie ciał - na masę umieszczoną w takim punkcie działa więc siła wypadkowa równa zeru. >>

* dalsze szczegóły

2004-03-23 19:16:33+01 Anna Marszałek 2005-04-18 14:29:53+02 Karol Langner

Szczegóły (3130/0.59)

*
*

* * 
punkt libracyjny   libration point
punkt Lagrange'a   Lagrange point

Położenie punktów Lagrange    Punkty, w których równoważą się siły odśodkowe i grawitacyjne pochodzące od mas w rozważanym układzie ciał - na masę umieszczoną w takim punkcie działa więc siła wypadkowa równa zeru. >>

* dalsze szczegóły

2004-03-23 19:16:33+01 Anna Marszałek 2005-04-18 14:29:53+02 Karol Langner

Szczegóły (3130/0.59)

*
*

* * 
punkt materialny   point mass

Punkt materialny (masa punktowa) to ciało fizyczne obdarzone masą, ale mające tak małe rozmiary, że w opisie matematycznym zmożna je potraktować jak punkt geometryczny. >>

* dalsze szczegóły

2005-12-11 19:39:46+01 Karol Langner

Szczegóły (1330/0.33)

*
*

* * 
Puppis   Puppis
Rufa   Stern

Rufa, gwaizdozbiór nieba południowego    Rufa (łac. Puppis, dopełniacz Puppis, skrót Pup) to gwiazdozbiór nieba południowego (zobacz inne gwiazdozbiory). >>

* dalsze szczegóły
* więcej zdjęć: Gwiazdozbiory

2005-03-31 06:55:33+02 Karol Langner

Szczegóły (1087/0.23)

*
*

* * 
pływy   tides

Periodyczne zmiany pziomu wody w morzach i oceanach Ziemi, na które skladają się odpływy i przypływy, a także odkształcenia powierzchni, spowodowane zmianami w oddziaływaniu grawitacyjnym Księżyca i w mniejszym stopniu Słońca. >>

* dalsze szczegóły

2002-02-20 15:44:09+01 Marcin Marszałek 2005-04-18 12:03:14+02 Karol Langner

Szczegóły (1371/0.25)

*
*

Wróć do indeksu
Do góry

© 2000-2009 - Klub Astronomiczny Almukantarat
Wszelkie Prawa Zastrzeżone - All Rights Reserved
Nasze serwery są obecne w sieci dzięki uprzejmości WRuta
...
Najlepiej: 1024x768x16M, HTML 4.0, CSS 2.0, JavaScript
Wydawca:  Klub Astronomiczny Almukantarat
Azzie