AstroWORDS  
AstroWORDS - Internetowy Słownik Astronomiczny
    
Promocja
AstroNET - Polski Portal Astronomiczny
...


* * 
akcelerator   accelerator



Urządzenie do przyspieszania cząstek naładowanych, tj. zwiększania ich energii.

Akceleratory można sklasyfikować ze względu na: kształt toru przyspieszanych cząstek i krotność jego przebywania przez cząstki w polu przyspieszającym (liniowe i cykliczne), rodzaj przyspieszanych cząstek, metodę przyspieszania oraz maksymalnie osiąganą energię. Energia kinetyczna cząstki naładowanej w akceleratorze rośnie wskutek jej oddziaływania z polem elektrycznym. Cząstki są dostarczane do komory przyspieszającej ze źródeł jonów lub z mniejszych akceleratorów (w których występuje przyspieszenie wstępne) i po osiągnięciu energii końcowej są kierowane na tarczę.

Do najważniejszych parametrów akceletratorów należą: rodzaj i maksymalna osiągalna energia, zakres i dokładność regulacji energii cząstek, wartość prądu wiązki, monoenergetyczność cząstek oraz przekrój poprzeczny i rozbieżność wiązki.

Akceleratory elektronów nie nadają się do przyspieszenia cząstek ciężkich (protonów, deuteronów, cząstek alfa oraz jonów cięższych atomów). Wynika to z faktu, że elektrony już przy energiach rzędu 1 MeV uzyskują prędkość bliską prędkości światła, przy której zaczyna odgrywać rolę relatywistyczny przyrost masy; dla cząstek ciężkich zaczyna on odgrywać rolę dopiero przy energiach rzędu 1 GeV. Ma to zasadniczy wpływ na wybór metody przyspieszania. Energia kinetyczna przyspieszanych nuklenów rzędu 10 MeV wystarcza do wywołania większości reakcji jądrowych. Od energii rzędu 300 MeV są produkowane antynukleony i hiperony. W celu uzyskania wiązek o dużych energiach stosuje się układy wieloakceleratorowe.

Akceleratory są stosowane zarówno w nauce, jak i w wielu dziedzinach techniki oraz w medycynie. Do zastosowań naukowych (badanie mechanizmów reakcji jądrowych, stanów wzbudzonych jąder, tworzenie nowych izotopów, pierwiastków superciężkich i cząstek elementarnych) używa się akceleratorów wysokoenergetycznych, dających wiązki monoenergetyczne o małym przekroju i z możliwością regulacji energii cząstek.

W medycynie korzysta się z wiązki akceleratorowej do napromieniowań terapeutycznych tkanki nowotworowej. W tym celu stosuje się przyspieszone elektrony i promieniowanie hamowania, które powstaje w zderzeniu wiązki elektronów z tarczą.

W wielu dziedzinach wymagających czystych biologicznie substancji stosuje się akceleratory elektronowe do sterylizacji, gdyż otrzymane z nich promienie niszczy bakterie beztlenowe, co jest nieosiągalne innymi metodami. Również akceleratorowa produkcja izotopów promieniotwórczych o krótkich czasach życia i dużej aktywności właściwej jest wydajniejsza od produkcji tych izotopów w reaktorze.

W przemyśle akceleratory liniowe wysokich częstotliwosci są stosowane do zmian parametrów technologicznych materiałów, implantacji jonów (głownie w przemyśle elektronicznym), wykrywania wad materiałów oraz do określania składu chemicznego próbek biologicznych i geologicznych metodą analizy aktywacyjnej.

Dodała: Agata Karska - 2002-02-03 11:19:30+01
Poprawił: Wojciech Lizakowski - 2002-08-30 00:53:39+02
Poprawił: Karol Langner - 2005-03-26 23:13:12+01



Czas dodania hasła: 2002-02-03 11:19:30+01

Czas ostatniego umieszczenia pośród nowości:

W całości z hasłem zapoznało się osób: 1417

Czytelników dziennie: 0.25

*
*
Do góry

© 2000-2009 - Klub Astronomiczny Almukantarat
Wszelkie Prawa Zastrzeżone - All Rights Reserved
Nasze serwery są obecne w sieci dzięki uprzejmości WRuta
...
Najlepiej: 1024x768x16M, HTML 4.0, CSS 2.0, JavaScript
Wydawca:  Klub Astronomiczny Almukantarat
Azzie